Η σημασία της αμυντικής βιομηχανίας

Η απόκτηση τεχνογνωσίας και η ανάπτυξη της έρευνας και τεχνολογίας είναι απαραίτητες για την Ελλάδα

Ιωάννης Παρίσης

(Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα «ΤΟ ΒΗΜΑ», Σάββατο 25 Ιουλίου 2009)

Δημοσιεύθηκε στον Τύπο ότι εργαζόμενοι της ΕΛΒΟ απειλούν να βγάλουν στους δρόμους άρματα μάχης, προκειμένου να προβάλουν εργασιακά τους αιτήματα. Σπεύδω εξαρχής να τοποθετηθώ: η ΕΛΒΟ και κατ΄ επέκταση οι εργαζόμενοι σ΄ αυτήν πράγματι αντιμετωπίζουν εδώ και χρόνια σοβαρότατο πρόβλημα, εξαιτίας πολιτικών και επιλογών που οδηγούν σε απαξίωση μια βιομηχανία που έχει προσφέρει αξιόλογο έργο και διαθέτει τις προϋποθέσεις να συμβάλει στην παραγωγή και στην ανάπτυξη. Ωστόσο ενέργειες σαν την προαναφερθείσα τις θεωρώ απαράδεκτες, εκθέτουν και προσβάλλουν τη χώρα.

Αποτελεί δυστύχημα το γεγονός ότι δεκαετίες τώρα η ελληνική αμυντική βιομηχανία δεν έχει αξιοποιηθεί, ενώ έχει ανάλογες δυνατότητες. Ετσι, οι μεν κρατικές βιομηχανίες, οι οποίες χρησιμοποιούν τεράστιο αριθμό προσωπικού και διαθέτουν σημαντική τεχνογνωσία, χρησιμοποιούνται από ξένους κολοσσούς ως μέσο επίτευξης απευθείας αναθέσεων, οι δε ιδιωτικές επιβιώνουν κυρίως μέσω της υλοποίησης των αντισταθμιστικών ωφελημάτων. Κάποιες φωτεινές εξαιρέσεις απλά επιβεβαιώνουν τον κανόνα.

Η βιομηχανική βάση της άμυνας αποτελεί κρίσιμο τομέα και σημαντική προϋπόθεση της εθνικής άμυνας, δεδομένου ότι χωρίς βιομηχανία που ερευνά, αναπτύσσει και παράγει αμυντικά συστήματα δεν υπάρχει ικανή άμυνα. Προκειμένου να αξιολογηθεί η αμυντική βιομηχανία μιας χώρας, πρέπει να ληφθούν υπόψη οι προμήθειες υλικού από το εξωτερικό σε σχέση με τις δαπάνες αμυντικού υλικού που φαίνονται στον προϋπολογισμό της χώρας. Η διαφορά αυτή συνιστά την καθοριστική μεταβλητή που πρέπει να λαμβάνεται υπόψη όταν αναλύεται η αμυντική βιομηχανία. Μεταξύ των αντικειμενικών σκοπών μιας πολιτικής για την αμυντική βιομηχανία μπορούμε να αναφέρουμε τη μείωση του ελλείμματος στο ισοζύγιο πληρωμών, την εξασφάλιση παραγωγικής δραστηριότητας για την εγχώρια βιομηχανία και την απόκτηση νέων τεχνολογιών και εκπαίδευση προσωπικού.

Το βέλτιστο επίπεδο αποτρεπτικής και αμυντικής ισχύος ενός κράτους αποτελεί συνάρτηση της στρατιωτικής ισχύος και κατ΄ επέκταση των παραγόντων που την καθορίζουν, με σημαντικότερο το κόστος απόκτησης, συντήρησης και διαχείρισης της στρατιωτικής ισχύος, δηλαδή το ύψος των αμυντικών δαπανών. Οι προσδιοριστικοί παράγοντες των αμυντικών δαπανών μπορεί να είναι οικονομικοί, πολιτικοί, στρατηγικοί, ακόμη και ιστορικοί, αν και τελικά εκείνος που βαραίνει είναι ο οικονομικός πα ράγων. Είναι γνωστό ότι η Ελλάδα δαπανά ένα από τα μεγαλύτερα ποσά για αμυντικές επενδύσεις μεταξύ των χωρών-μελών της ΕΕ. Ως ποσοστό επί τοις εκατό οι αμυντικές δαπάνες της χώρας μας είναι οι υψηλότερες, με συνέπεια το βάρος που υφίσταται η ελληνική οικονομία να είναι πολύ μεγάλο. Εκείνο που είναι εν προκειμένω ενδιαφέρον είναι η δυνατότητα να επιτευχθεί μέσω συγκεκριμένων στρατηγικών για τις αμυντικές δαπάνες το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα του εξοπλισμού των ΕΔ. Αυτό το τελευταίο έχει ιδιαίτερη σημασία και μπορεί να εξασφαλίσει οικονομίες κλίμακος αν τύχει της επιβαλλόμενης προσοχής. Ας δούμε αναλυτικότερα τι ακριβώς εννοούμε.

Οι αμυντικές δαπάνες κάθε χώρας κατανέμονται γενικά στους εξής τομείς: (α) δαπάνες προσωπικού (πληρωμές, επιδόματα, συντάξεις, τροφοδοσία, υγειονομική περίθαλψη), (β) δαπάνες λειτουργικές (λειτουργία και συντήρηση- ανταλλακτικά και προμήθειες- κύριου υλικού, άλλα υλικά και προμήθειες, κόστη σχετιζόμενα με αναλώσιμα και συντήρηση υποδομών), (γ) επενδύσεις (προμήθειες εξοπλισμών, έρευνα και ανάπτυξη). Πού και πώς μπορεί να προέλθει οικονομία στις αμυντικές δαπάνες; Οι λέξεις- «κλειδιά» κατά τη γνώμη μου είναι: στρατηγική, οργάνωση, τυποποίηση, αμυντική βιομηχανία. Οι δαπάνες για αμυντικές επενδύσεις είναι ο σημαντικότερος τομέας στον οποίο είναι δυνατόν να εξασφαλιστούν οικονομίες κλίμακος. Ηδη από ετών κάποιες ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζουν σχετικές στρατηγικές. Στη Βρετανία εφαρμόζεται από το 2001 μια νέα στρατηγική επί των εξοπλισμών που αποκαλείται Smart Ρrocurement και ενσωματώνει τις ανάγκες των τριών κλάδων των ΕΔ μέσα από μακροπρόθεσμους στόχους και κατάλληλες διαδικασίες που εξασφαλίζουν χαμηλό κόστος προμήθειας. Παρόμοιες στρατηγικές εφαρμόζουν και άλλες χώρες, όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Σουηδία.

Χρειάζεται λοιπόν μια στρατηγική επί των προμηθειών αμυντικού υλικού, η οποία θα αξιολογεί τις ανάγκες και θα καθορίζει τις προμήθειες σε βάθος χρόνου. Κατ΄ αυτόν τον τρόπο τα οπλικά συστήματα θα είναι προσαρμοσμένα προς τις πραγματικές απαιτήσεις και συμβατά προς τα ήδη χρησιμοποιούμενα συστήματα. Επιπλέον, χρειάζεται για κάθε περίπτωση ένα χρονοδιάγραμμα προμήθειας που θα καθορίζει τον χρόνο και την ποσότητα που θα παραλαμβάνεται ώσπου να ολοκληρωθεί η προμήθεια. Εκείνο όμως που είναι απαραίτητο, για να μην είναι δυνατή η καταστρατήγηση της στρατηγικής, είναι η κύρωση με νόμο από τη Βουλή ώστε κανείς υπουργός και καμία κυβέρνηση να μην μπορεί να μεταβάλλει τις αποφάσεις και τα χρονοδιαγράμματα.

Είναι προφανές ότι, αν δεν υπήρχε το σημαντικό πρόβλημα ασφάλειας, η χώρα μας θα μπορούσε να διαθέτει τα ποσά αυτά σε άλλες κατευθύνσεις, όπως η Παιδεία και η κοινωνική πολιτική. Ωστόσο θα πρέπει να δούμε πώς θα μπορέσουμε να μετατρέψουμε το μειονέκτημα σε πλεονέκτημα. Αφού η χώρα μας είναι αναγκασμένη να δαπανά τεράστια ποσά για εξοπλισμούς, θα μπορούσε με κατάλληλη πολιτική βιομηχανικής συνεργασίας να επιτύχει την απόκτηση τεχνογνωσίας, την υψηλή συμμετοχή της αμυντικής βιομηχανίας και την ανάπτυξη της έρευνας και τεχνολογίας. Είναι προφανές ότι μια τέτοια πολιτική θα οδηγήσει σταδιακά στην πρόοδο της έρευνας και στην απόκτηση αυτονομίας σε σημαντικούς τομείς της αμυντικής τεχνολογίας, ακόμη και στη δυνατότητα εξαγωγών.

Ο κ. Ι. Παρίσης είναι υποστράτηγος ε.α., διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων.

Advertisements
This entry was posted in Αμυντική τεχνολογία and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s