«Ένωση για τη Μεσόγειο»

Δρ. Ιωάννης Παρίσης

Τον Φεβρουάριο του 2007, ο Νικολά Σαρκοζί, ως προεδρικός υποψήφιος, αμφισβήτησε τα αποτελέσματα της Διαδικασίας της Βαρκελώνης, προτείνοντας τη δημιουργία μιας «Μεσογειακής Ένωσης» (“Mediterranean Union”) προκειμένου να έρθουν σε επαφή όλες οι χώρες της Μεσογείου. Όπως ήταν φυσικό, η Ένωση αυτή θα είχε ως αποτέλεσμα να εξαιρεθούν τα περισσότερα από τα κράτη μέλη της ΕΕ, αφού θα περιλάμβανε μόνο τα μεσογειακά.

Η «Διαδικασία της Βαρκελώνης» (“Barcelona Process”) αναφέρεται στην Ευρω-Μεσογειακή Εταιρική Σχέση (ΕΜΕΣ) ή EuroMediterranean Partnership (EMP), η οποία ήταν το αποτέλεσμα της Ευρω-Μεσογειακής Διάσκεψης του Νοεμβρίου 1995 στη Βαρκελώνη, και αποτελεί έκτοτε το κέντρο κάθε ευρωπαϊκής μεσογειακής πολιτικής. Στο κείμενο της Διακήρυξης της Βαρκελώνης, εκφράζεται επανειλημμένα η ανάγκη να λειτουργήσει η Μεσόγειος ως σύνδεσμος και θάλασσα συνεργασίας μεταξύ των χωρών της βόρειας και της νότιας ακτής καθώς και η ευχή, η Διάσκεψη της Βαρκελώνης να αποτελέσει το ξεκίνημα για μια μελλοντική διάσκεψη συνεργασίας και ασφάλειας στη Μεσόγειο, ανάλογη της τότε ΔΑΣΕ.

Τον Δεκέμβριο του 2007, το σχέδιο Σαρκοζί μετονομάστηκε σε «Ένωση για τη Μεσόγειο» (“Union for the Mediterranean”) και έγιναν γνωστές κάποιες λεπτομέρειες.  Η Ένωση για τη Μεσόγειο θα είχε ως πλήρη μέλη τις χώρες που ανήκουν στη μεσογειακή λεκάνη, με τακτικές συνόδους κορυφής και καθιέρωση μιας μορφής θεσμικού οργάνου. Κύριος αντικειμενικός σκοπός θα ήταν η ανάπτυξη προγραμμάτων σε τομείς όπως το περιβάλλον, η ενέργεια, οι υποδομές και η πολιτική προστασία, ενώ συνασπισμένες επιχειρήσεις θα μπορούσαν να ενθαρρυνθούν ώστε να επενδύσουν στα προγράμματα αυτά.

Η γαλλική πρωτοβουλία προκάλεσε αρχικά δυσπιστία τόσο στην Ευρώπη όσο και μεταξύ των λοιπών μεσογειακών χωρών, αν και επίσης δημιούργησε αρκετές προσδοκίες. Η αντίδραση κυρίως της Γερμανίας οδήγησε, στα μέσα Μαρτίου 2008, στον «εξευρωπαϊσμό» της γαλλικής πρότασης, η οποία άλλαξε και πάλι ονομασία, τη φορά αυτή σε «Διαδικασία Βαρκελώνης: Ένωση για τη Μεσόγειο» Barcelona Process: Union for the Mediterranean«), συμπεριλαμβάνοντας όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.

Η νέα γαλλική πρωτοβουλία για τη Μεσόγειο αφήνει εκτός τα θέματα της ασφάλειας που δημιουργούσαν προβλήματα στις προηγούμενες προσπάθειες για τη διαμόρφωση ενός πλαισίου συνεργασίας στη μεσογειακή περιοχή. Η αξία της γαλλικής πρωτοβουλίας έγκειται στο ότι επικεντρώνεται στη Μεσόγειο και τη Διαδικασία της Βαρκελώνης, η οποία είχε κάπως επισκιασθεί από την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας. Η ανάπτυξη, η ελευθερία και η ασφάλεια της μεσογειακής περιοχής είναι μεγάλης σημασίας για τα ευρωπαϊκά συμφέροντα. Η αρχική πρόταση του Σαρκοζί θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη συνοχή της μεσογειακής πολιτικής της ΕΕ.

Στις 13 Ιουλίου 2008 οργανώθηκε στο Παρίσι, από τη γαλλική Προεδρία της ΕΕ, διάσκεψη, στην οποία προσκλήθηκαν όλοι οι ηγέτες των κρατών μελών της ΕΕ καθώς και εκείνων της απέναντι ακτής της Μεσογείου. Τα αντικείμενα που προβάλει η γαλλική αυτή πρωτοβουλία, και περιλαμβάνονται στη διακήρυξη που εκδόθηκε, αναφέρονται κατά βάση σε ζητήματα «χαμηλής» πολιτικής, όπως το περιβάλλον – ειδικώς η προστασία της Μεσογείου από τη μόλυνση – τα συγκοινωνιακά δίκτυα, τόσο στο έδαφος των χωρών του Μαγκρέμπ όσο και ακτοπλοϊκών γραμμών, οι εναλλακτικές μορφές ενέργειας, η πολιτική προστασία, κ.ά. Επίσης, η Διακήρυξη αναφέρεται και στη συντονισμένη αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης, την ενίσχυση της διαπανεπιστημιακής συνεργασίας και τη δημιουργία νέων εταιρικών σχέσεων.

Η πρώτη συνάντηση σε υπουργικό επίπεδο στο πλαίσιο της «Διαδικασίας της Βαρκελώνης: Ένωση για τη Μεσόγειο», έλαβε χώρα στις 3-4 Νοεμβρίου 2008 στη Μασσαλία. Οι υπουργοί ενέκριναν ένα κείμενο διακήρυξης που αναφέρεται στη δομή της διοίκησης και λειτουργίας του νέου θεσμού, τα προγράμματα με τα οποία θα ασχοληθεί και τον περιφερειακό πολιτικό διάλογο.

Σήμερα, περίπου ενάμισι χρόνο μετά τη διακήρυξη των Παρισίων, ακούγονται αρκετές αρνητικές κριτικές για το κατά πόσο πέτυχε τους στόχους της η πρωτοβουλία του Σαρκοζί. Διαβάστε σχετικά άρθρο του Πορτογάλου καθηγητή Tobias Schumacher:

A fading Mediterranean dream

By Tobias Schumacher

http://www.europeanvoice.com/article/imported/a-fading-mediterranean-dream/65512.aspx

This entry was posted in Ευρωπαϊκή Ένωση and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s