Τέλος εποχής για τα Διαστημικά Λεωφορεία

Δρ. Ιωάννης Παρίσης

Τα Διαστημικά Λεωφορεία (Space Suttle) της NASA, που επίσημα αποκαλούνται Space Transportation System (STS), αποτέλεσαν για μια 30ετία το διαστημικό μέσο επανδρωμένων πτήσεων των Ηνωμένων Πολιτειών. Από το 1981 κατασκευάστηκαν πέντε οχήματα, τα οποία πραγματοποίησαν συνολικά, κατά τα έτη 1981-2011, 133 πτήσεις στο Διάστημα. Απομένουν άλλες δύο στους επόμενους μήνες οπότε το πρόγραμμα αυτό ολοκληρώνεται και τα τρία Διαστημικά Λεωφορεία θα βρεθούν σε κάποια μουσεία.

ΠΤΗΣΕΙΣ ΠΡΩΤΗ ΠΤΗΣΗ ΤΕΛΕΥΤΑ ΠΤΗΣΗ
ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΕΚΤΟΞΕΥΣΗ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΕΚΤΟΞΕΥΣΗ
Columbia 28 STS-1 12/4/1981 STS-107 16/1/ 2003
Challenger 10 STS-6 4/4/1983 STS-51-L 28/1/1986
Discovery 39 STS-41-D 30/4/1984 STS-133 24/2/2011
Atlantis 33 STS-51-J 3/10/1985 STS-135 Ιουν. 2011
Endeavour 25 STS-49 7/5/1992 STS-134 Απρ. 2011

Τα δύο πρώτα διαστημικά λεωφορεία, καταστράφηκαν στην διάρκεια αποστολής, με απώλειες της ζωής των πληρωμάτων τους. Το  Challenger στις 28 Ιανουαρίου 1986, 73 δευτερόλεπτα μετά την εκτόξευση για την αποστολή STS-51 και το Columbia στη 1 Φεβρουαρίου 2003, 16 λεπτά πριν την προσγείωση κατά την επιστροφή από την αποστολή STS-107.

Μέσα στο 2011 τα τρία διαστημικά λεωφορεία εκτελούν τις τελευταίες αποστολές τους. Ήδη το Discovery πραγματοποίησε την 39η πτήση του, από 24 Φεβρουαρίου έως 9 Μαρτίου 2011, με την αποστολή STS-133 στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό (ΔΔΣ), με εξαμελές πλήρωμα. Το Endeavour και το Atlantis πρόκειται να εκτελέσουν την τελευταία τους αποστολή (STS-134 και STS-135 αντίστοιχα), τον Απρίλιο 2011 το πρώτο και τον Ιούνιο 2011 το δεύτερο.

Τα οχήματα αυτά ήταν τα μόνα στον κόσμο που πέτυχαν να πραγματοποιούν διαστημικές πτήσεις και να προσγειώνονται σε διάδρομο αεροδρομίου καθώς επίσης και τα μόνα που μπορούσαν να ξαναχρησιμοποιηθούν δεδομένου ότι πραγματοποιούσαν πολλές πήσεις, όπως περίπου ένα αεροσκάφος.

Τα Διαστημικά Λεωφορεία έχουν μεγαλύτερο ωφέλιμο φορτίο από τα ρωσικά διαστημόπλοια Soyuz και για το λόγο αυτό χρησιμοποιούνταν για τη μεταφορά μεγάλων φορτίων προς και από τον ΔΔΣ. Ωστόσο, αμφότερα είναι τα μοναδικά διαστημικά οχήματα που μπορούν να πραγματοποιήσουν επανδρωμένες πτήσεις προς τον ΔΔΣ και έτσι εξυπηρετούν τις ανάγκες και των άλλων συνεταίρων του σταθμού – προς το παρόν της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ιαπωνίας.

Σύμφωνα με αμερικανούς επισήμους του διαστημικού τομέα, στο εγγύς μέλλον η NASA θα πρέπει να βασίζεται σε άλλες χώρες προκειμένου να μεταφέρει αστροναύτες στο διάστημα, μετά την απόσυρση από την ενέργεια το 2011, των τριών διαστημικών οχημάτων που διαθέτει, το Columbia, το Atlantis και το Endeavour. Ο λόγος της απόσυρσης είναι η παλαιότητά τους, το μεγάλο κόστος και τα προβλήματα ασφάλειας, ενώ δεν προβλέπεται η αντικατάστασή τους πριν το 2015 τουλάχιστον. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα υπάρχει τρόπος για μεταφορά αστροναυτών και φορτίων στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, παρά μόνο να πληρώνει κάποια άλλη χώρα για το σκοπό αυτό. Φυσικά η μόνη άλλη χώρα που επί του παρόντος έχει δυνατότητα αποστολής ανθρώπων στον ΔΔΣ είναι η Ρωσία, ενώ η ΕΕ μέσω της ESA απέκτησε πρόσφατα τη δυνατότητα αποστολής υλικών και εφοδίων, με τη χρησιμοποίηση των διαστημικών οχημάτων ATV (Automated Transfer Vehicle), τα οποία όμως μεταφέρουν μόνο εφόδια και όχι ανθρώπους.

Όπως δήλωσε το 2009 ο Διευθυντής της NASA, «για μακρό διάστημα θα βασιζόμαστε στους Ρώσους και αυτό είναι φοβερό για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ανησυχώ και πολλοί άλλοι ανησυχούν». Φυσικά δεν πρόκειται για κάτι καινούργιο. Η συνεργασία μεταξύ των χωρών που διαθέτουν ανάλογες δυνατότητες έχει ήδη σημαντική ιστορία. Τα τελευταία χρόνια, αμερικανικά και ρωσικά διαστημόπλοια πηγαινοέρχονται με μικτά πληρώματα. Ρώσοι, Αμερικανοί, Ευρωπαίοι και Ασιάτες αστροναύτες συνταξιδεύουν και συνεργάζονται σε πληθώρα αποστολών στο διάστημα και ιδιαίτερα στον ΔΔΣ. Άλλωστε οι Αμερικανοί κατά τα τελευταία χρόνια «εξυπηρέτησαν» επανειλημμένως άλλες χώρες με τη μεταφορά αστροναυτών και υλικών στον ΔΔΣ. Τελευταία παραδείγματα η μεταφορά των διαστημικών εργαστηρίων της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας και της Ιαπωνίας στις αρχές του 2008, τα οποία ήδη ενσωματώθηκαν στον ΔΔΣ.

Advertisements
This entry was posted in Διάστημα and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s