Αντιπυραυλική άμυνα του ΝΑΤΟ: από τη Μεσόγειο στον Εύξεινο

Γράφει ο Δρ Ιωάννης Παρίσης
Υποστράτηγος ε.α., Διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης / Διεθνών Σχέσεων

 (Άρθρο που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό ΑΜΥΝΑ & ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ, τ. Μαΐου 2014)  

USSΤον Σεπτέμβριο του 2009 ο Πρόεδρος Μπάρακ Ομπάμα ανακοίνωσε την απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών για ένα νέο αντι-βαλλιστικό σύστημα για την άμυνα της Ευρώπης. Το σχέδιο αυτό ονομάσθηκε EuropeanPhasedAdaptiveApproach (EPAA). Η απόφαση αυτή επιβεβαιώθηκε κατά την Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Λισαβόνα, τον Νοέμβριου του 2010 , ώστε «να αναπτυχθεί μια αντι-πυραυλική δυνατότητα η οποία θα σκοπεύει στην  προστασία των πληθυσμών της Ευρώπης, το έδαφος και τις ένοπλες δυνάμεις έναντι της αυξανόμενης απειλής που προέρχεται από την διασπορά των βαλλιστικών πυραύλων.»

Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν αποτελεί κύριο θέμα ανησυχίας για τη Δύση. Το Ιράν, με τις υφιστάμενες πυραυλικές δυνατότητές του (χωρίς προς το παρόν πυρηνικές κεφαλές) έχει τη δυνατότητα να πλήξει στόχους μέχρι την Κεντρική Ευρώπη και την Δυτική Μεσόγειο. Όπως φαίνεται στον παρατιθέμενο χάρτη, η αντιπυραυλική άμυνα του ΝΑΤΟ έναντι του Ιράν εμπλέκει εκ των πραγμάτων την μεσογειακή περιοχή, όπου αναπτύσσεται μέρος των αντιπυραυλικών συστημάτων.

Σελ_160-Ιράν

Για την αντιμετώπιση των πυραυλικών δυνατοτήτων του Ιράν, το ΝΑΤΟ αναπτύσσει αντιπυραυλικά συστήματα, δηλαδή συστήματα που είναι σχεδιασμένα να αντιμετωπίζουν (και να καταστρέφουν εν πτήσει) βαλλιστικούς πυραύλους. Τα συστήματα αυτά περιλαμβάνουν ραντάρ εντοπισμού και πυραύλους αναχαίτισης. Μέρος των συστημάτων αυτών αναπτύσσεται επί ναυτικών μονάδων που θα πλέουν στη μεσογειακή λεκάνη.

Ειδικότερα επί πολεμικών πλοίων των ΗΠΑ και τουλάχιστον άλλων πέντε κρατών στην Ευρώπη και στην περιοχή του Ειρηνικού, χρησιμοποιείται το αμερικανικό σύστημα Aegis (πρβ. την ελληνική λέξη «αιγίς», που σήμαινε ασπίδα – ειδικώς της Αθηνάς). Το AegisCombatSystem(ACS) συνίσταται από ηλεκτρονικό σύστημα διοίκησης και ελέγχου και από σύστημα ελέγχου πυρός για τον εντοπισμό και την καταστροφή, εν πτήσει, εχθρικών πυραύλων.

Ήδη στις 31 Ιανουαρίου 2014 αφίχθη στην Ισπανία το πρώτο από τα τέσσερα αμερικανικά πλοία που θα ενταχθούν στο αντιπυραυλικό σύστημα του ΝΑΤΟ. Το αντιτορπιλικό  USSDonaldCook, με 1.200 άτομα προσωπικό, προερχόμενο από το Νόρφολκ των ΗΠΑ, κατέπλευσε στο λιμάνι της Ρότα, στην ατλαντική ακτή της Ισπανίας όπου βρίσκεται ναυτική βάση και το αρχηγείο του Ισπανικού Στόλου. Άλλο ένα όμοιο πλοίο, το USSRossσχεδιάζεται να πλεύσει προς στη Ρότα αργότερα αυτό το έτος, ενώ άλλα δύο, τα USSCarneyκαι USSPorter, πρόκειται να αφιχθούν εντός του 2015. Είναι η πρώτη φορά που πλοία του Αμερικανικού Ναυτικού, εφοδιασμένα με το υψηλής τεχνολογίας σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας  Aegisθα βρίσκονται σε μόνιμη βάση στην Ευρώπη.

Το πλοίο USSDonaldCook όπως και τα άλλα τρία, είναι εφοδιασμένα με προοδευμένης τεχνολογίας συστήματα και δυνατότητες που μπορούν να ανιχνεύσουν και να καταστρέψουν βαλλιστικά βλήματα που κατευθύνονται προς ευρωπαϊκούς στόχους. Για την διασύνδεση όλων των συμμαχικών και εθνικών συστημάτων που εμπλέκονται στην αντι-πυραυλική άμυνα του ΝΑΤΟ, η Συμμαχία έχει αναπτύξει και επεκτείνει, ένα τεχνολογικά προοδευμένο σύστημα διοικήσεως και ελέγχουν που εδρεύει στην αεροπορική βάση του Ramstein στη Γερμανία. Το σύστημα μπορεί ήδη να συνδεθεί με δορυφόρους, ραντάρ και συστήματα αναχαίτισης για να αντιμετωπίσει πυραυλικές επιθέσεις, μία δυνατότητα που αναμένεται να αναπτυχθεί περισσότερα στα επόμενα χρόνια.

Το USSDonaldCookκαι τα άλλα τρία πλοία που θα έρθουν στη Μεσόγειο, πρόκειται να παίξουν κεντρικό ρόλο στις δυνατότητες αντι-πυραυλικής άμυνας του ΝΑΤΟ. Επιπλέον τα πλοία αυτά θα αναλάβουν και άλλες αποστολές, όπως επιχειρήσεις θαλάσσιας ασφάλειας, διμερείς και πολυμερείς εκπαιδευτικές ασκήσεις και συμμετοχή σε επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής τους στα Standing NATO Maritime Groups. Σημειώνεται ότι το NATOέχει δύο τύπους ναυτικών Δυνάμεων Αμέσου Αντιδράσεως: τα Standing  NATO  Maritime  Groups  (SNMG) που αποτελούνται από τα SNMG1 και SNMG2, και τα Standing NATO Maritime Mine Countermeasure Groups (SNMCMG1 και SNMCMG2).

Τα StandingNATOMaritimeGroupsείναι πολυεθνική ναυτική δύναμη συγκροτούμενη από πλοία διαφόρων συμμάχων χωρών. Τα πλοία αυτά διατίθενται μονίμως στο ΝΑΤΟ για την διεξαγωγή διαφόρων τύπων αποστολών που εκτείνονται από τη συμμετοχή σε ασκήσεις  μέχρι την ενεργό εμπλοκή σε επιχειρησιακές αποστολές. Αυτές οι δυνάμεις παρέχουν στο ΝΑΤΟ τη δυνατότητα συνεχούς ναυτικής παρουσίας σε επιχειρήσεις και άλλες δραστηριότητες, σε περίοδο ειρήνης και σε περιόδους κρίσης και συγκρούσεων.  Βοηθούν επίσης στην παρουσία της Συμμαχίας σε διάφορες περιοχές, την πραγματοποίηση συνήθων διπλωματικής φύσης επισκέψεων σε διάφορες χώρες, και την υποστήριξη διαφόρων εκπαιδευτικών και άλλης φύσης δραστηριοτήτων.

Οι εξελίξεις στην Ουκρανία «έφεραν» ήδη το USSDonaldCook στην περιοχή. Το αμερικανικό πλοίο πέρασε τα Στενά και από τις 10 Απριλίου βρίσκεται στον Εύξεινο Πόντο. Στις 12 Απριλίου, σύμφωνα με ανακοίνωση του αμερικανικού Πενταγώνου, ένα ρωσικό μαχητικό αεροσκάφος Su-24 πραγματοποίησε επανειλημμένες διελεύσεις σε χαμηλό ύψος κοντά στο αμερικανικό αντιτορπιλικό πλοίο, για διάρκεια 90 λεπτών «ενόσω αυτό πραγματοποιούσε περιπολία σε διεθνή ύδατα στη δυτική Μαύρη Θάλασσα».

Είναι λοιπόν προφανές ότι τα εν λόγω αμερικανικά πλοία δεν θα βρίσκονται στη μεσογειακή περιοχή μόνον για την συμμετοχή τους στην αντι-πυραυλική άμυνα. Εκείνο το οποίο μένει να δούμε είναι εφαρμογή της Συνθήκης του Μοντρέ και ειδικώς σε ότι αφορά στην παρουσία ξένων πλοίων (δηλαδή πλοίων που δεν ανήκουν σε χώρες της Μαύρης Θάλασσας) πέραν των 21 ημερών στον Εύξεινο.

Advertisements
This entry was posted in Γεωπολιτική and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s